Po wyborach do Parlamentu Europejskiego

9 czerwca wybraliśmy 53 europosłanki i europosłów, którzy przez kolejne 5 lat będą zasiadać w Parlamencie Europejskim i współtworzyć unijne prawo. Postanowiliśmy zapytać Polki i Polaków, jakie mają oczekiwania wobec swoich reprezentantów w najważniejszych obszarach polityki europejskiej – bezpieczeństwa, migracji, wsparcia Ukrainy oraz polityki klimatycznej.  

W okresie poprzedzającym wybory do Parlamentu Europejskiego uważnie przyglądaliśmy się nastrojom społecznym oraz opiniom Polek i Polaków względem Unii Europejskiej oraz unijnej polityki klimatycznej. Efektem tych badań były raporty Dojrzali i asertywni. Polki i Polacy o Unii Europejskiej" oraz Polityka klimatyczna z ludzką twarzą. Oczekiwania Polek i Polaków wobec zielonej transformacji". Na koniec tego cyklu wyborczego postanowiliśmy wziąć pod lupę kierunek polityczny, którego życzą sobie Polki i Polacy od swoich reprezentantów w Brukseli i Strasburgu. Szczególną uwagę poświęciliśmy kwestiom związanym z polityką klimatyczną i przyszłością Europejskiego Zielonego Ładu jako tematowi, który wzbudzał w ostatnich tygodniach największe kontrowersje i zainteresowanie opinii publicznej.

Badanie, które przeprowadziła na zlecenie More in Common Polska pracownia Opinia24, pokazuje, że na starcie nowej kadencji Parlamentu Europejskiego dla Polek i Polaków priorytet będą miały przede wszystkim kwestie związane z bezpieczeństwem i współpracą wojskową. Największym wyzwaniem będzie natomiast poprawa Zielonego Ładu zgodnie ze społecznymi oczekiwaniami. 

Dostrzegamy jednocześnie, że ostry ton dyskusji w czasie kampanii nie zawsze oddawał rzeczywiste nastroje i podziały społeczne. Na przykład, w sprawach bezpieczeństwa widzimy szeroką, ponadpartyjną zgodę, aby europosłowie angażowali się na rzecz większej współpracy wojskowej w ramach Unii Europejskiej. W nieco mniejszym stopniu ten konsensus dotyczy wsparcia Ukrainy. Także w sprawie Zielonego Ładu Polki i Polacy mają co do przyszłości unijnej polityki klimatycznej dużo bardziej znuiansowane i jednocześnie życzliwsze podejście niż wskazywałaby to pobieżna obserwacja debaty publicznej.

Agresja Rosji na Ukrainę i możliwe zagrożenie bezpieczeństwa Polski są najczęściej wskazywaną kwestią budzącą obawy Polek i Polaków. Stąd nie może być niespodzianką, że niemal 70% badanych oczekuje od europosłów i europosłanek zaangażowania na rzecz zwiększenia współpracy wojskowej pomiędzy państwami członkowskimi. Dodatkowo, 78% respondentów życzy sobie, aby ich przedstawiciele w Europarlamencie zabiegali o utrzymanie obecnego lub zwiększenie unijnego wsparcia dla Ukrainy.  

W kwestii polityki migracyjnej dla polskiego społeczeństwa również najważniejsze jest bezpieczeństwo manifestujące się w pragnieniu zachowania poczucia kontroli nad procesami migracyjnymi. 39% badanych odpowiedziało, że przede wszystkim oczekuje od polskich europarlamentarzystów i europarlamentarzystek zaangażowania na rzecz uzyskania pełnej kontroli nad tym, kto może migrować do Europy. Ograniczenia migracji chce 34% badanych, ale dla 19% priorytetem jest zagwarantowanie humanitarnego traktowania i pełnego stosowania prawa do ubiegania się o azyl wobec osób przekraczających unijne granice.

Ponad połowa polskiego społeczeństwa oczekuje, że w nowej kadencji Europarlament zajmie się wprowadzeniem poprawek do Europejskiego Zielonego Ładu. Polki i Polacy chcą przede wszystkim: bardziej sprawiedliwego rozłożenia kosztów pomiędzy korporacje, przemysł, rolnictwo, najbogatszych i zwykłych obywateli, uproszczenia przepisów dotyczących uzyskania dotacji i zmniejszenia biurokracji, a także zwiększenia wsparcia finansowego dla najbardziej potrzebujących obywatelki i obywatelek. Negatywnie natomiast ocenili perspektywę rezygnacji z działań na rzecz ochrony klimatu i środowiska. 

Polki i Polacy są przekonani, że choć Unia Europejska ma dobre intencje w kontekście polityki klimatycznej, to źle wciela je w życie. Badani określili obecną politykę klimatyczną UE jako chaotyczną i naiwną, ale jednocześnie niezbędną. Dlatego też oczekują, że nowi eurodeputowani zaangażują się w jej naprawę i będą działać na rzecz wprowadzenia poprawek do Europejskiego Zielonego Ładu, ale jednocześnie nie zrezygnują z ambitnych reform i aktywnego przeciwdziałania zmianom klimatu.

Nota metodologiczna

Badanie zostało przeprowadzone przez pracownię Opinia24 na zlecenie More in Common Polska na reprezentatywnej grupie 1001 Polek i Polaków metodą CATI w dniach 5-8 czerwca. 

W części wykresów z powodu zaokrąglenia wyników procenty mogą nie sumować się do 100.